Full Metal Jacket Vesilesiyle

Home/Av. Ali Rıza YAMAN/Full Metal Jacket Vesilesiyle

Full Metal Jacket Vesilesiyle

“Full Metal Jacket” Vesilesiyle

Av. Ali Rıza Yaman

 

Şu günlerde daha bir mânâsı olan ve ABD tarzı bir terbiye ‘torna’sının ne olduğunu ve sonuçlarını gayet güzel anlatan film.
•••

Terbiye; şahsiyeti tahakkuk içindir.

‘Şahsiyet’in anlamlarından biri de; ‘ızdırap’tır.

İnsan, şahsiyetini olması gerektiği şekliyle tahakkuk ettirirken ‘nefis’ini terbiye etmek durumundadır.

Terbiye edilen nefs; bundan tabi ki hoşlanmayacak ve ağlayacaktır.

Nefsin ağlamasına ve gayet haktan suretlerde insanın karşısına çıkmasına mukabil; ‘ruh’ güler ve saf hâle gelir.

Bu durumu İ.Rabbanî Hz.’i;

“İslâm’ın hak olduğu şuradan belli ki, İslâm’ın emirlerine nefs mukavemet eder, nefs ağlarken ruh güler” meyânında ifade eder.

İslâmî nefs terbiyesiyle Hrıstiyanî nefs terbiyesini ayıran en önemli hususlardan biri de budur.

İ. Gazalî Hz.’i insanın aslî karakterlerinden birini “mücahede” olarak ifade eder, mücahede’deki ‘kritik’ faaliyetine dikkat çeker.

Bu dikkate yıllar yıllar sonra I. Kant daha bir dikkat kesilecek ve “kritik” öncesi ve sonrasıyla Batı Tefekkürü’nde bir zirve olan Kant’ın elinde sistemleşecektir.
•••

Hrıstiyanî nefs terbiyesinde; ruhî terakkî ve tekâmülden daha ziyade, ‘ilk günah’tan arınma vardır.

Kendisinin işlemediği bir günahı bir kara lehe olarak her dem yaşayıp, bunun bedelini ödedikten sonra nefsi terbiye etsen ne, etmesen ne… bomboş bir çaba, bomboş bir ızdırap…

O zaman?

Nefse esaret, şahsiyetini tersinden tahakkuk ettirme çabası…

Yani; ya temelli aşağıya ‘düşme’ yahut temelli tanrılaşma isteği.
•••

Batılı mânâda terbiyenin esasları çok çok kaba hâliyle böyle.

Bu terbiye esaslarının nasıl vücut bulduğunun cevabını bir batı insanı olan Kübrick çok güzel anlatıyor.

Bir uzak batı ülkesi olan ABD’nin askerlerini terbiye şeklini sadece filmlerden müşahade etmiyor, çok yakînen görüyor, yaşıyor, muhatap oluyoruz.

•••
Filme gelince;

Kübrick de en nihayetinde bir batı insanı ve kibirle malûl.

Bu kibri gizlemek gibi bir derdi de yok.

Ve gayet iki yüzlü bir profil çizen Palyaço’ya seslenen komutanın ağzından açık ve net olarak ifade ediyor:

“Vietnamlılar’a yardım ediyoruz. Çünkü hepsinin icinden çıkmak isteyen bir Amerikalı var.”

Filmin yine en güzel repliklerinden biri zenci askere âittir:

“Bu savası Vietnamlılar istemiyor. Bizim özgürlüğümüzü alıp, onlara verdiler. Ama onlar bunu istemedi. Özgür olacaklarına canlı kalsaydı daha iyiydi. (sırıtarak) Zavallı piçler.”

Zenci (-zenci !) askerin söyledikleri, insanlık tarihinin en büyük katliamlarına imza atan ve kendini “hür dünya” ile özdeşleştiren ABD’nin yaptıklarını özetler nitelikte.

Ve er Pyle…

Benim adamım…

Ruhu, şahsiyetinin ezilmesini kabullenemedi.

En basit şeyleri yapamaması da zaten bundandı.

Pyle’ın yaşadığı son, insanı insan olmaktan çıkartan böyle bir terbiyeden geçirilmek istenen herkesin yaşaması gereken bir sondur: intihar.

Asıl kahraman; er Pyle’dan başkası değildir!

 

 

Etiketler: Av. Ali Rıza Yaman, Yaman Hukuk, Salih Mirzabeyoğlu, Full Metal Jacket, Stanley Kübrick, İmam-ı Rabbanî, İmam-ı Gazalî, Kant, Formu

By | 2017-08-12T22:14:39+00:00 Ağustos 12th, 2017|Av. Ali Rıza YAMAN|Full Metal Jacket Vesilesiyle için yorumlar kapalı

About the Author: